Op 4 maart 2026 werd de biografie van Hugo Schiltz voorgesteld. Premier Bart de Wever sprak een inleidend woord uit en dat begon als volgt:
“Vlaanderen kent geen traditie van politieke biografieën,” zo luidt de openingszin van dit boek. Het is een rake vaststelling. Het veld van de politieke naslagwerken wordt inderdaad te veel bezet door memoireschrijvers.
Maar de memoire is een gevaarlijk genre – dat vond Wilfried Martens al. In de zijne schreef hij:
“Elk levensverhaal is een opeenvolging van successen en mislukkingen. Aan de successen herinneren we graag. Mislukkingen plegen we te verdringen.”
Een memoire wordt dan ook vaak geschreven met de woorden van Shakespeare in gedachten, uit de beroemde rouwrede van Marcus Antonius: “The evil that men do lives after them; the good is oft interred with their bones.”
Die angst zet memoireschrijvers er krampachtig toe aan hun plaats in de geschiedenis veilig te stellen. Een ambitie die niet altijd leidt tot leesbare boeken. De geschiedenis laat zich bovendien niet zomaar bedwingen. Zij moet eerst haar beloop hebben, alvorens ze eerlijk en volledig kan worden beschreven. Afstand in de tijd brengt helderheid.
Daarom is een kritische, zorgvuldige biografie van zo’n grote waarde. We zagen dat recent nog in twee voortreffelijke werken: in de biografie van Frans Van Cauwelaert door Lode Wils, en in Voor moedertaal en vaderland over Hendrik Conscience van Johan Vanhecke.
Deze notabelen van onze gemeenschap moesten een halve, soms meer dan een hele eeuw wachten op hun definitieve levensbeschrijving. Tegen dan was Van Cauwelaert voor velen een nobele onbekende geworden. Zelfs in die mate dat de uitgever sponsoring moest vragen aan de stad Antwerpen om het boek gepubliceerd te krijgen. Gelukkig had de stad toen een burgemeester die zijn illustere voorganger wel kende en voor middelen zorgde.
Conscience was dan weer uitgegroeid tot een mikpunt van hoon en misprijzen in postmoderne kringen. Zijn standbeeld moest worden omgesmolten, en wie zijn oeuvre nog doorploeterde, was rijp voor het gesticht. Zijn werk werd bespot, zijn naam beschimpt. Dat verdiende een gedegen wederwoord. En dat heeft Vanhecke afgeleverd, een monumentaal eerbetoon.
***
Op 19 mei 2022 nog een lovende bespreking in ’t Pallieterke:

Mooie, positieve recensie in Vlaams Belang Magazine, jg. 19 nr. 4, april 2022, p. 25. Het magazine is online te bekijken op hun website.
Mooie bijdrage van Frank Hellemans in De Lage Landen, februari 2022:


Wilken Engelbrecht: ‘Conscience voor de moderne lezer verklaard’, in: Internationale Neerlandistiek, Volume 60, Issue 1, apr 2022, p. 109 – 112. Ook aldaar te downloaden.
Boekenbijlage.nl: https://www.boekenbijlage.nl/puike-biografie-van-stamvader-vlaamse-letteren/
Een recensie op Neerlandistiek.nl: https://neerlandistiek.nl/2021/07/hendrik-conscience-was-een-sympathieke-man/
Prof. Em. Paul Pelckmans hjeeft het in Streven over ‘een mijlpaal’ en ‘een topprestatie’: https://streventijdschrift.be/conscience/
Stretto Magazine: https://www.stretto.be/2021/10/03/johan-vanhecke-voor-moedertaal-en-vaderland-hendrik-conscience-biografie-een-indrukwekkende-uitgave-van-vrijdag/
Gazet van Antwerpen, 5 juni 2021: Geliefd en verketterd: eerherstel voor Hendrik Conscience met eerste biografie (Patrick Vincent) https://www.gva.be/cnt/dmf20210604_95052191
Knack, nr. 23, 9 tot 15 juni 2021: Hij was helemaal geen starre katholiek of anti-Belgische Vlaams-nationalist (Marnix Verplancke) https://www.knack.be/nieuws/magazine/hij-was-helemaal-geen-starre-katholiek-of-anti-belgische-vlaams-nationalist/article-normal-1743841.html
Op de site van Doorbraak: https://doorbraak.be/recensies/op-zoek-naar-de-man-die-zijn-volk-leerde-lezen/
En ook een podcast met Luckas van der Taelen: https://doorbraak.be/radio/johan-van-hecke-meer-dan-tijd-om-over-hendrik-conscience-te-schrijven/
Ernst Bruinsma op https://biografieportaal.nl/recensie/hendrik-conscience-de-man-die-zijn-volk-leerde-lezen/
André Oyen tipt op: https://www.antwerpenleest.be/leestips/voor-moedertaal-en-vaderland-hendrik-conscience-biografie-een-sociaal-bewogen-man
Frans Debrabandere in De Leiegouw, december 2021, p. 317-319
Luc Daems in Kunsttijdschrift Vlaanderen
En een boekentip van MENT TV:
De Standaard der Letteren, 12 juni 2021, door de onvermijdelijke Marc Reynebeau: De onberispelijke Conscience: https://www.standaard.be/cnt/dmf20210611_96535849
Het is nog steeds de enige negatieve recensie.